[ 1283 ] فصل [ سوم ] : اندر رجا « 1 » وى آن است كه زن را حالتى شبيه به احوال حبالى رو نمايد از احتباس طمث و تغير رنگ و سقوط شهوت طعام و جماع و انضمام فم رحم و انتفاخ پستان و باشد كه شكم بزرگ شود همچون شكم حبالى و سختى [ در آن ] محسوس شود و حركتى [ از ] قبيل حركت جنين پديد آيد و چون به دست اعتماد كنند [ يعنى فشار دهند ] بر وى ، [ شكم به ] راستا و چپا ميل كند . و اين مرض را احوال مختلف است : گاه باشد كه به هيچ علاج زايل نشود و تا آخر عمر بماند . و گاه باشد كه به استسقا منجر گردد . و گاه باشد كه در وى مثل درد زائيدن ظاهر شود و از او پاره‌يى گوشت با رطوبت و فضلات جدا شود يا باد بسيار بر آيد يا هيچ ظاهر نگردد . بسيار باشد كه مادهء رجا به سبب حرارت غريبه متعفن شود و مزاجى كه از او استعداد قبول نفس حيوانى تواند شد در وى پديد آيد و قبول نفس نمايد پس آن ماده به صورت حيوانى برآيد ؛ چنان‌چه مشاهده كرده‌اند كه زنى بر صورت سلحفات يعنى سنگ‌پشت جنين زائيد و آن ، ساعتى چند حس و حركت مىكرد . زنى ديگر بر شكل مرغ فرزند آرد كه دو بازو داشت . و كذلك نقل‌هاى بسيار مسموع گشته . بالجمله ، اكثر آن است كه آن مواد متعفنه اكتساب مىكند صورت انسان ناقص الخلقة . [ 1284 ] فرق در حبل صادق و در رجا كه حبل كاذب است آن است كه در اين علّت ، شكم با صلابت بود و دست‌ها و پاىها سست و مترهّل باشند و حركت او مثل حركت جنين نباشد ، بلكه هرگاه دست بر شكم نهند ، از موضعى به موضعى انتقال كند ؛ بخلاف آنكه بچه به خود حركت نمايد و زمان وضع درگذرد و تا چهار سال و پنج سال بماند ؛ بلكه بعضى را تمام عمر مىماند و دوا نمىپذيرد . و اين علت ، به سبب اهمال علاج و امتداد زمان به استسقا مىكشد .

--> ( 1 ) . قاموس القانون : Spurious pregnancy ; pseudocyesis ; false pregnancy .